Rente kwelt ABP nog meer

Megafonds nog maar net boven herstelpad om op tijd boven minimumeisen te komen

Van onze redacteur

Amsterdam

De financiële positie van ambtenarenfonds ABP is in juni nog verder verslechterd. De kans neemt hierdoor toe dat het pensioenfonds, met een vermogen van euro 229 mrd een van de grootste ter wereld, op termijn moet korten op pensioenrechten en -uitkeringen van 2,8 miljoen (gepensioneerde en voormalige) ambtenaren en leraren.

De zogenoemde dekkingsgraad van het fonds, de verhouding tussen de beleggingen en de in de toekomst uit te betalen pensioenen, kwam eind juni uit op 95%. Een maand eerder lag deze graadmeter nog een fractie hoger op 96%.

ABP heeft in de eerste jaarhelft zijn beleggingen zien toenemen, maar zucht onder de steeds grotere last van te betalen pensioenen. Door de verder dalende (swap)rente lopen de verplichtingen op en moet het fonds op papier steeds meer vermogen hebben.

De pensioenverplichtingen namen het afgelopen halfjaar met euro 28 mrd toe naar euro 229 mrd. Begin dit jaar kon ABP voor het bepalen van de toekomstige pensioenlasten nog met een rente rekenen van 3,9% en lag de dekkingsgraad op 104%. Eind vorige maand moest het fonds een veel lagere rentevoet van 3,2% gebruiken. In de twee jaar daarvoor was de daling van de rente al een belangrijke oorzaak voor de val van de dekkingsgraad, die begin 2008 nog op 140% stond.

De beleggingen van ABP stegen in 2010 met euro 10 mrd naar euro 218 mrd. Het beleggingsrendement kwam uit op 4,6%, of euro 9,6 mrd. Het grootste deel, euro 4 mrd van de winst, komt van rentederivaten die ABP inzet om de gevoeligheid van de pensioenverplichtingen voor de dalende rente te dempen en die meer waard worden als de rente daalt. Op de ruim euro 100 mrd aan aandelen en daaraan gerelateerde risicovolle effecten werd slechts euro 1,3 mrd verdiend. De portefeuille van bijna euro 90 mrd aan obligaties was goed voor een totaalopbrengst van euro 3,5 mrd.

De Nederlandsche Bank (DNB) eist dat pensioenfondsen een minimale dekking hebben van 105%. ABP heeft net als enkele honderden andere pensioenfondsen vijf jaar de tijd om dit punt te bereiken, gerekend vanaf 1 januari 2009. De fondsen hebben vorig jaar herstelplannen ingediend waarin ze beschrijven hoe ze boven dit punt denken te komen.

Als de positie van een pensioenfonds in de tussentijd verder verslechtert en het minimum naar verwachting niet meer op tijd kan worden gehaald, moeten ze wellicht eerder tot kortingsmaatregelen overgaan. Officieel hoeft dit niet voor 2012 te gebeuren.

Met de huidige dekkingsgraad ligt ABP maar net boven het pad dat op tijd naar herstel leidt. Het fonds zou vandaag een dekking van boven de 94% moeten hebben om eind 2013 boven de 105% te komen. Het herstelplan geeft aan dat eind 2010 een dekking van ruim 96% moet zijn bereikt. Recent verhoogde het fonds de pensioenpremies voor de werknemers.