De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft aangekondigd de lat dit jaar hoger te leggen voor alle sectoren waarop zij toezicht houdt.
Redactie Fondsnieuws, Amsterdam
Voor het gedragstoezicht zijn acht speerpunten bepaald. Drie daarvan richten zich op het toezicht op de financiële dienstverlening. Zo moeten productaanbieders de klant centraal stellen, moet de kwaliteit van de financiële dienstverlening worden verbeterd en dienen de hoogte en de risico's van pensioenen transparanter te worden gemaakt. Verder krijgt bij de overige speerpunten onder meer de aanpak van zware schendingen van de integriteit prioriteit.
'Het is aan alle marktpartijen in de financiële wereld om het beter te gaan doen, in het belang van eerlijke en efficiënte kapitaalmarkten en van een zorgvuldige behandeling van de consument', stelt bestuursvoorzitter Hans Hoogervorst in een voorwoord bij de begroting over 2010. De hoogte van deze begroting bedraagt euro 78 mln en is goedgekeurd door de ministers van Financiën en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Zorgplicht is een 'hot issue' in de financiële sector. De AFM heeft de instellingen vorig jaar opgeroepen om gezamenlijk tot aanbevelingen op dit terrein te komen, maar die oproep werd door de sector afgewezen. Daarop publiceerde de AFM een eigen leidraad voor vermogensadvies door beleggingsinstellingen en financiële dienstverleners.
Met deze in december gepubliceerde leidraad wil de toezichthouder duidelijk maken dat de invulling van de zorgplicht beter kan en dat er een standaardisatie zou moeten komen, zowel van de zorgplicht als van de risicoprofielen. Die wens is tot dusver nog niet omgezet in wet- en regelgeving. De AFM lijkt eerst nader veldonderzoek te willen doen.
Zo kondigde AFM-bestuurder Theodor Kockelkoren in december aan dat de toezichthouder controles gaat uitvoeren bij de grootbanken, om inzicht te krijgen in de wijze waarop de sector adviseert over vermogensopbouw en hoe zij daarbij omgaat met zorgplicht, risicoprofielen en provisies.
Vooruitlopend op de controles en de hoge(re) eisen die de AFM aan zorgplicht zal stellen, zijn banken bezig witte vlekken in het regime op te vullen. Banken lijken bij sommige categorieën van klanten langer gewacht te hebben, omdat invulling ervan gepaard gaat met veel administratieve rompslomp. Maar nu gaan interne memo's en circulaires rond, waarin de accountmanagers eraan worden herinnerd dat op basis van de Wet financiële dienstverlening het profiel van klanten halfjaarlijks geactualiseerd moet worden.
Zo is bij ABN Amro de opdracht uitgevaardigd dat ook van zakelijke klanten een risicoprofiel moet worden opgemaakt als dat nog niet is gedaan. Het gaat dan veelal om klanten die via hun bv in eigen beheer beleggen, bijvoorbeeld voor het pensioen. Volgens de AFM dienen deze klanten zich echter bewust te zijn van de risico's die daarmee gemoeid zijn.
Deze zakelijke klanten moeten aan de bank informatie overdragen over de beheer-bv, zoals een uittreksel uit het register van de Kamer van Koophandel, evenals van de statuten, de pensioenbrief en de jaarrekening van de bv.
Tot slot moet de klant ook een beleggersprofiel invullen, zodat zijn kennis en ervaring met beleggen inzichtelijk worden gemaakt. Aan de hand hiervan kan de bank een risicoprofiel opmaken.
In een intern schrijven houdt de bank de accountmanagers voor dat 'zonder deze informatie geen beleggingsadvies meer mag worden gegeven' en 'beleggersrekeningen voor deze zakelijke klanten in dat geval dienen te worden geblokkeerd'.
Volgens ABN Amro worden de opgevraagde gegevens uitsluitend gebruikt in de beleggingsadvies-relatie tussen bank en klant. Daarnaast heeft de dossiervorming tot doel om aan de eisen van de AFM te voldoen. 'Er is geen sprake van recente wijzigingen in de zorgplichtregelingen', zegt een woordvoerder van de AFM. 'Het is uitvoering van bestaande regels', verzekert zijn collega bij ABN Amro.
Van zakelijke klanten die pensioen in eigen beheer opbouwen, moet de doopceel worden gelicht.