Pensioenles
FD Selections 
In zeer korte tijd hebben we nogal wat voor onze kiezen gekregen.
Het wetsvoorstel AOW-leeftijd, voorstellen voor flankerende wetgeving, het rapport van de commissies Don, Frijns en Goudswaard. Het volkstoneel bij de commissie De Wit waar de gevleugelde woorden ‘…het lag niet aan mij…’ de rode draad (lees: alibi) vormen. Operatie clean sweep bij PME en ga zo maar door.
Ik weet niet hoe het u inmiddels vergaat beste lezer, maar soms heb ik het gevoel alsof we wakker zijn geworden uit een winterslaap die tientallen jaren geduurd heeft. Tientallen jaren tijdens welke ongezien en ongemerkt gigantische veranderingen hebben plaatsgevonden die nu voor een bruut en onaangenaam ontwaken zorgen. Je zou er een slecht humeur van krijgen.
Baby
De publicatie van het rapport van de commissie Goudswaard werd op een wel heel bijzondere manier door de media gebracht. Terwijl de camera inzoomt op een pasgeboren baby, blèrt de voice-over vreugdevol: ‘Deze baby wordt misschien wel honderd jaar’ . De voice-over en de redactie zijn blijkbaar niet op de hoogte van het feit dat zelfs in het meest pessimistische horrorscenario de verwachte levensverwachting ná 65 jaar ongeveer 28,75 jaar in 2050 is. Met de nadruk op pessimistisch, verwacht en horrorscenario. De voice-over gaat onverstoord verder: ‘En als deze baby honderd jaar wordt dan moet ie veel langer zeventig procent van zijn salaris aan pensioen krijgen dan we dachten en daar is niet op gerekend’. Bij een dergelijk statement wordt ik al gauw een beetje kriegel, want al tientallen jaren is er niemand in Nederland die een pensioen opbouwt dat zeventig procent van zijn salaris bedraagt.
Daar hebben de verzelfstandiging van de AOW en de massale overgang van eindloon naar middelloon en beschikbare premie wel voor gezorgd. Even later verschijnt de eerbiedwaardige professor zelf in beeld en ook hij heeft het over (de misconceptie van) ‘zeventig procent van het salaris’.
Dat Nederlanders een ‘tragisch pensioenbewustzijn hebben’, aldus een van de conclusies uit het recente onderzoek daarnaar door Motivaction, is bekend. Dat de pensioenverwachtingen absoluut niet realistisch zijn, aldus een eveneens recent rapport van de AFM, weten we ook, en al langer dan vandaag. Moet ons dat verbazen? Ik dacht het niet. Het zijn namelijk gigantische open deuren. Gigantisch omdat ze voor de zoveelste keer worden ingetrapt. De branche jammert steevast dat ze er toch alles aan doet. Zeer tot haar ongenoegen heb ik daar de afgelopen jaren in diverse organen grote vraagtekens bij gezet. Bedenk beste lezer dat een nieuwe deelnemer aan een verzekerde pensioenregeling in het eerste jaar van zijn deelneming de volgende zaken ontvangt: een pensioenovereenkomst van 17, een startbrief van 51, en een UPO van gemiddeld 14 bladzijden. En dan heeft hij (hopelijk) het reglement nog niet opgevraagd en nog geen indexatielabel ontvangen.
Op school
Denken we daarmee een pensioenconsument gelukkig en geïnteresseerd te maken? Ik dacht het niet. De vraag is dus eens te meer gerechtvaardigd wat we daaraan gaan doen? Wat mij betreft beginnen we bij het begin: op school. Eén uurtje in de maand pensioenles. Geen technocratisch geleuter maar in begrijpelijke taal, en het liefst in hún taal, heel basaal vertellen hoe de vork in de steel zit. Keer op keer. Maak ze zelf al in het vroegste stadium betrokken en laat ze zélf vertellen hoe ze benaderd willen worden. Ik durf er alles om te verwedden dat de resultaten (lees de stijging van het pensioenbewustzijn) verbluffend zullen zijn. En wie gaat dat dan doen, hoor ik u denken. Welnu, u mag mij alvast boeken voor één dag per maand. Wie het eerst komt die het eerst maalt. En ik hoef er niets voor te hebben. Wie volgt?
Joop van Beek
Directeur en vennoot APS Pensioenteam. Adviseur, schrijver en publicist.