Een moderne kijk op de zzp'er
FD Selections 
Ik las laatst twee artikelen over de zzp’er. Enerzijds dat hun vermogen groter is dan van een werknemer. Anderszijds dat 20.000 zzp’ers er in 2009 mee gestopt zijn en weer werknemer willen worden. Ook las ik dat voor sommige zzp’ers de gang naar de voedselbank onvermijdelijk is.
In dit kader maak ik graag even een onderscheid tussen ondernemers en zzp’ers. Een ondernemer, een kleine zelfstandige (vaak in de detailhandel etc.) vind ik wat anders dan een hoogopgeleide zzp’er die bewust heeft gekozen om een soort moderne werknemer te zijn. Vervolgens hebben we ook nog de groep echte ondernemers. Die willen een groot bedrijf opzetten, maar beginnen vaak in hun eentje (en zijn dan dus vooralsnog zzp’er).
Risico
Het gaat mij dus met name om de groep echte zzp’ers. Dat deze groep meer vermogen heeft dan de gemiddelde werknemer lijkt mij logisch. Immers, als je risico loopt – en dat doet een ondernemer – zal een hogere opbrengst het gevolg zijn in vergelijking met de situatie dat je alleen loon krijgt. Dat vervolgens in een tijd van recessie ook een aantal zzp’ers er mee stoppen lijkt mij logisch. 20.000 is dan niet veel gezien het totale aantal zzp’ers. Kortom, een beetje onzinnige info.
Je kunt dus op twee manieren naar een zzp’er kijken. Of je beschouwt een zzp’er als ondernemer. Dan moet je ook accepteren dat ze voor zichzelf en hun pensioen moeten zorgen. Of je beschouwt ze als een moderne werknemer. Dan moet je je afvragen of de oudedagsreserve en het lijfrenteregime voldoende mogelijkheden bieden om een pensioen te regelen.
Verplicht pensioen
Ook kunnen we er voor kiezen om zzp’ers verplicht pensioen te laten opbouwen. Op zich ben ik van mening dat de oudedagsreserve en lijfrente voldoende mogelijkheden bieden, alhoewel ze minder zijn dan in combinatie met pensioen (tenslotte heeft iedere werknemer naast de mogelijkheden van pensioen óók nog een keer lijfrente én levensloop tot z’n beschikking). Toch wil dat niet zeggen dat er geen vorm van pensioenplicht overwogen kan worden.
Alles overwegende lijkt het niet zo raar om te onderzoeken of zzp’ers niet als moderne werknemers beschouwd moeten worden. Dan kan hij of zij gewoon een individuele pensioenovereenkomst aangaan en laat de aanbieders maar met goede - op de collectieve gedachte geschoeide - proposities komen. Of er moet een betere integratie komen van pensioen en lijfrente. Dit geldt dan niet alleen voor zzp’ers maar voor iedere belastingplichtige, dus ook voor werknemers. Als ik dan niet betaal als zzp’er voor pensioen, kan ik het gelijke bedrag betalen als lijfrente. Ook levensloop moet dan natuurlijk openstaan voor de zzp’er.
Gezien de ontwikkelingen in werknemersland lijkt deze moderne kijk op de maatschappij mij beter.
Mr. Theo Gommer MPLA is partner bij Akkermans & Partners Legal & Advice te Tilburg, waar hij tevens directeur is van het Wetenschappelijk Bureau. Daarnaast is hij advocaat bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten en voorzitter van de Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen.